وضع جرايد و مجلّات و رواج ساده‌نويسى در كتب و مطبوعات با گشايش مجلس سوّم ، حكومت اختناق كه پس از برانداختن مجلس دوّم قانونگزارى پديد آمده بود پايان يافت و بر تعداد روزنامه‌ها افزوده شد ، مهمترين مطبوعات اين دوره عبارتند از روزنامهء نوبهار به مديريت ملك الشعراى بهار ، روزنامهء رعد به مديريت سيد ضياء الدين طباطبايى ، روزنامهء شورى به مديريت ناصر الاسلام رشتى ، جريدهء هفتگى عصر جديد به مديريت متين السلطنه ؛ علاوه‌بر اين در تهران روزنامه‌هاى ديگرى نظير : عصر انقلاب ، ايران ، زبان آزاد ، كوكب ايران ، حيات جاويد ، رهنما ، صداى تهران ، حلّاج و تمدن منتشر و به دست علاقمندان مىرسيد . در شهرستانها نيز روزنامه‌هايى با اهداف و مقاصد سياسى گوناگون منتشر مىشدند . از جمله در تبريز ، روزنامهء تجدد در سال ( 1335 ه . ق ) زير نظر فيوضات ، رفعت و شيخ محمد خيابانى منتشر گرديد . اين روزنامه بعدها نطقهاى آتشين و انقلابى شيخ محمد خيابانى را درج مىكرد . در رشت ، روزنامهء جنگل ، گيلان و انقلاب سرخ زير نظر ابو القاسم ذره ؛ و در شيراز ، استخر ، گلستان ، بهارستان و عصر آزادى ؛ و در مشهد ، چمن ، بهار ، تازه بهار ، مهر منير ؛ و در اصفهان ، راه نجات و روزنامهء اخگر زير نظر ميرزا فتح الله وزيرزاده منتشر مىشدند . در اين مدت ، چندبار تمام جرايد به دستور دولتهاى وقت تعطيل و توقيف شدند . پس از گشايش مجلس سوّم تا كودتاى سيد ضياء الدّين طباطبايى قريب هفت سال طول كشيد . پس از پايان جنگ اول جهانى در وضع جرايد و مطبوعات ، تحولات و تغييرات زيادى روى داد ، اكثر جرايد به مسائل ملّى و مملكتى مىانديشيدند و براى حل مشكلات اقتصادى و سياسى كشور و نجات مملكت از بحران و آشفتگى نظريات جالبى ابراز مىكردند ، براى آنكه مردم به حقايق امور آشنا شوند ، نظرات و پيشنهادهاى خود را با عباراتى ساده و قابل فهم به رشته تحرير مىكشيدند . در اين دوره « براى نخستين‌بار مباحثات دامنه‌دار دربارهء شعر و ادبيات فارسى درگرفت و جنبش انتقادى در عالم نويسندگى پديد آمد و پيكار كهنه و نو ، افكار و اذهان عمومى را براى به كار بردن سبكها و اسلوبهاى جديدى كه قابل درك اكثريت مردم باشد آماده ساخت . » اكنون ، گزيده‌يى از مندرجات مجلّات و روزنامه‌هايى كه در داخل و خارج ايران منتشر شده‌اند نقل مىكنيم :